چگونگی درخواست دادن با داشتن ارتباطی موثر(تبدیل امر و نهی به درخواست محترمانه)

در ابتدای مقاله یک سوال از شما خواننده ی عزیز می پرسم .

تا الان برایتان پیش آمده که از امر و نهی دائم کسی خوشتان بیاید؟

احتمال زیاد می دهم پاسخ شما نه باشد .

به  این عبارات نگاهی بیندازید:

 امروز باید به  مدیر فلان شرکت تلفن بزنی

 فردا باید سر ساعت ۹ سر جلسه حاضر باشید

 باید امروز خرید کنی

در اثر شنیدن این عبارات امرو نهی  که با باید شروع می شود بدون شک حالتان بد می شود.

در این مقاله می خواهم در مورد چگونگی تبدیل دستور به خواهش یا اجبار در برابر خواستن بنویسم .

در برقرای یک ارتباط موثر چه در محیط کار چه خانواده و دوستان حتی اگر فضا صمیمی و رابطه ها نزدیک باشد ،باز دستور دادن حس خوبی به طرف مقابل نمی دهد و امر و نهی کم کم افراد را از هم دور و روابط را تیره می کند .

از لحظه ای که از خواب بیدار می شویم تا لحظه ای که دوباره می خوابیم تنها به دو دلیل هر کاری را انجام می دهیم .یا مجبوریم ، یا دلمان می خواهد.

اگر مجبور به انجام دادن کاری هستیم که  اگر انجامش ندهیم  از عواقب آن رنج می کشیم در سه حالت با اکراه با دلخوری و یا با مقاومت که هیچ لذت و خواستنی در آن نیست انجام خواهیم داد .

برخی از ما کار دستوری را انجام می دهیم ،ولی همراه خشم و غضب.

و برخی از ما هم ممکن است کاری را که به ما امر شده به نیت تلافی انجام دهیم .

تنها زمانی که کاری را دلمان بخواهد انجام دهیم ،داوطلبانه آستین بالا می زنیم و با دل و جان انجام می دهیم .به همین دلیل بسیار مهم است که امر و نهی را به خواهش و تفاضا تبدیل کنیم  یا پیشنهاد دهیم .تبدیل دستور به توصیه یا پیشنهاد باعث می شود مردم از حالت اکراه در انجام کاری در بیایند و از سر رغبت کار را انجام دهند .

تصور کنید چقدر احساس بهتری خواهیم داشت اگر کسی امر و نهی را به صورت جمله ای سوالی به زبان بیاورد.

 امروز من قرار تلفنی با مدیر فلان شرکت دارم،.سرت که شلوغ نیست شماره اش را برایم بگیری ؟

 جلسه فردا صبح را که فراموش نکرده اید؟

 برایت امکان دارد امروز به خرید برویم ؟

هر کسی دوست دارد خود مختاری و استقلال خود را حفظ کند و خوشایند هیچ کس نیست، استقلالش را از او سلب کنند.

این مقاله را هم بخوانید  چگونگی برقراری ارتباط موثر (آداب معاشرت) در محیط کار

دوباره به مثال های بالا نگاه کنید ببنید چطور سوال ها به ما حق انتخاب برای انجام کاری را میدهند و یک نوع حس همکاری را در ما به وجود می آوردند و نا خود آگاه حس مسولیت پذیری نسبت به آن کار در ما ایجاد می کنند .

یک مثال ساده و روزمره می زنم عصر یک روز جمعه در خانه نشستیم و در حالی که از باران بهاری که بر پشت شیشه می خورد لذت می بریم و منتظر همراهی فردی در این حال و هوای خوب هستیم برای مثال عزیزترین فرد زندگی ما در این فضا وارد می شود مانند پدر یا مادر و یا همسر و با جمله ی امری به ما می گوید:

برو چایی بیار

چه حالی به ما دست می دهد و چه فضایی حاکم می شود .

حالا اگر به جای جمله ی امری از جمله ی تقاضا استفاده می کرد چه اتفاقی می افتاد

چه هوای خوبی یک چایی دو نفره همراه تو چقدی می چسبد.

می بیند قدرت کلمات را چقدر می تواند در ایجاد فضای صمیمی و حال خوب تاثیر گذار باشد .

مثالی از فضای صمیمی خانه آوردم تا اهمیت و تاثیر گذاری آن در ارتباطات بیشتر به چشم بیاید،حال فرض کنید به عنوان یک مدیر از  اهمیت و قدرت کلمات آگاه هستیم  و درخواست های خود را  برای کارمندان و زیردستان با سوال پیشنهاد و یا توصیه عنوان کنیم چه اتفاقی در محیط کاری ما می افتد و ارتباطات چه رنگ و بویی می گیرد چقدر می تواند روی کیفیت کار تاثیر گذار باشد و آیا رعایت این موضوع نمی تواند یکی از عوامل مهم در رهبری و دوست داشته شدن باشد تا مدیر ی که تنها به منافع شرکت می اندیشد و احترامی برای کارمندان و نیازهای آنها قائل نیست .تنها کار باید انجام شود و هر گونه ادبیات دستوری و امری استفاده می شود .

شاید در جایگاه یک مدیر این سوال برایتان پیش بیاید، قرار نیست که من از کارمندانم تقاضا کنم که مثلا اگر می شود و می توانند در جلسه ی معارفه شرکت کند این که دلبخواه نیست یک دستور است و مواردی از این قبیل …

و یا به عنوان یک مادر بگویید من اگر در مورد تمیز کردن اتاق به پسرم حق انتخاب دهم هرگز این کار را نمی کند.

این مقاله را هم بخوانید  اهمیت پوشش در برقراری ارتباط موثر

قطعا اوقاتی هست که ما باید بر روی چیزی کنترل داشته باشیم و به مردم بگوییم که چه کنند .به هر حال به نفع هر کسی هست که که این الزامات را به نحوی منتقل کند که کمترین میزان تضاد را ایجاد کند اگر به طور محترمانه با ادبیات مناسب درخواست خود را بگوییم معمولا مردم اطاعت می کنند .

در مواقعی که باید کنترل دست ما باشد و حق انتخابی برای طرف مقابل ما که کارمند و یا فرزند ماست ،نیست و احتمال رد در خواست در صورت سوالی یا پیشنهادی عنوان کردن وجود دارد، باید در خواست خود را به قاطع و محترمانه عنوان کنیم .

کافیست وقت صرف کنیم و جمله ای امری را ماهرانه بر زبان بیاوریم تا حس نادیده گرفته شدن استقلال طرف مقابل ما گرفته نشود و کار را با اکراه از سر  اجبار انجام ندهد .

رالف والد امرسون می گوید :

زندگی آنقدرها هم کوتاه نیست که وقت برای نزاکت و ادب نداشته باشیم .

به عبارت های زیر توجه کنید و ببنید با اضافه کردن و جا به جایی کلمات چطور می توان امر و نهی های ناخوشایند را به تقاضا تبدیل کرد و هضم آنها را آسان تر نماید.

حالت دستوری

باید روز شنبه در جلسه ی  شورای اداری فرمانداری حاضر شوی، برای کارمندان بخش روابط عمومی اجباری ست.

حالت تقاضا

ممکن است برای شرکت در جلسه شورای اداری فرمانداری حاضر شوی ؟ تمام کارمندان بخش روابط عمومی هم هستند .

حالت دستوری

باید قبل از بازی با دوستانت اتاقت را مرتب کنی .

حالت تقاضا

اگر اتاقت را مرتب کنی برای بازی با دوستانت هیچ مانعی نمی بینم

حالت دستوری به یک ارباب رجوع

باید شماره حسابت را بدهی تا موجودیت را چک کنم .

باید بروی دبیرخانه نامه را شماره کنی و بیاوری تا من تایید کنم .

حالت تقاضا

اگر ممکن است شماره حسابت را بده ،تا نگاهی به موجودیت بیندازم .

دبیرخانه طبقه ی همکف است لطفا نامه را از آنجا بگیر و برای تایید نزد من بیاور.

 

تا اینجا در مورد اجبار در برابر خواستن صحبت کردیم و اینکه :

برای گفتن درخواست خود بهتر است به جای واژه هایی که امر و نهی را القا می کند از واژه هایی استفاده کنیم که حس مسولیت و همکاری در طرف مقابل ایجاد کند به نفع هر کسی است که الزامات را به گونه ای انتقال دهد که کمترین تضاد را در اینکه سلب استقلال شده و مجبور است ایجاد کند .

این مقاله را هم بخوانید  پنج نیاز اساسی انسان ها بر اساس تئوری انتخاب ویلیام گلسر

وراهکارهای آن را اینگونه عنوان کردیم و مثال آوردیم که :

امرو نهی را به خواهش ،تقاضا تبدیل کنیم .

و یا به صورت سوالی عنوان کنیم یا پیشنهاد دهیم .

یا در موقعیتی کاملا مجبور به کنترل  هستیم ؛            

ماهرانه درخواست خود را به صورت قاطع ولی محترمانه عنوان کنیم .

 

                                                   فردریک رابرتسون می گوید :

هدف اصلی کسی که می خواهد معلم باشد این نیست که عقایدش را بروز بدهد بلکه این است که جرقه ای در اذهان دیگران ایجاد کند.

تذکر در برابر تقاضا

تذکر دادن در واقع شکل دیگر عیب جویی ایست که بیشتر پدران و مادران و زوج ها را به تله می اندازد.

به عبارت های زیر دقت کنید.

 – لازم است برای حرفه ای شدن در موسیقی تمرین کنی .

-یادت نرود همین امشب بنزین بزنی .

-آب دادن به گل ها را فراموش کرده ای  گل ها دارند پژمرده می شود .

هر چند این یاد آوری ها مهم و ضروری به نظر می رسند منشا سرزنش دارند و دریافت کننده ی چنین توصیه هایی عصبانی می شود حالت تدافعی به خود می گیرد .

روش پیچیده تر و پخته تر این است که دانسته های خود را به صورت سوال مطرح کنیم .این کار کمک می کند طرف مقابل راحت تر دست به کار شود.

به این عبارات جایگزین دقت کنید

 تمرین های موسیقیت چگونه پیش می رود ؟

 ماشین به حد کافی بنزین دارد تا به کارهایت برسی ؟

 به نظرت گل ها به آب احتیاج ندارند ؟

توجه کنید چگونه می توان این پر سش ها را  به طریقی ملایم تر و پر مهر تر بیان گرد که باعث اقدام  شود .

در پایان موقرانه دیگران را راهنمایی کنیم به جای اینکه مغرورانه مردم را وادار به کاری کنیم کمکشان کنیم تا خودشان نتیجه گیری کنند .

به جای اینکه با دستود دادن قوه ی ابتکار آنان را نابود کنیم با سوال کردن ذهنشان را تحریک کنیم .

رضوان ملکی
رضوان ملکی
مهندس رضوان ملکی ، مدیر عامل شرکت صادراتی یوتاب تجارت ؛ مدرس مهارت های ارتباطی و آداب معاشرت تجاری و سازمانی...

5 دیدگاه ها

  1. علی بهرام پور گفت:

    با تشکر از مقاله خوب و مفیدتان استاد

  2. احسان گفت:

    سلام استاد
    بسیار عالى بود
    پایدار باشید

  3. ممنون بابت مقاله کاربردی شما
    امیدوارم در آموزشهایتان بیش از پیش موفق و موید باشید
    و سپاس از تشریح نوع رفتار ما که می تواند در زندگی ما موثر و تاثیرگزار باشد

  4. ویدا جدی گفت:

    متشکرم از شما استاد عزیز مطالبتون بسیار کاربردی و جالب بود به عبارتی به قول فلورانس اسکاویل شن کلام من عصای معجزه گر من است .

  5. هدف اصلی کسی که می خواهد معلم باشد این نیست که عقایدش را بروز بدهد بلکه این است که جرقه ای در اذهان دیگران ایجاد کند
    چه جمله دلنشین و فوق العلاده ای
    ممنون از مقاله خوبتون
    موفق باشید

پاسخ دهید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

ثبت نام شما با موفقیت انجام شد.
همین الان اولین درس دوره رایگان به ایمیل شما ارسال شد!